Tiki Taka là thuật ngữ mô tả phong cách chuyền bóng chính xác và thanh lịch của nền bóng đá Tây Ban Nha nói chung và đội bóng Barcelona nói riêng. Nhắc đến Tiki-taka là nhắc đến Barca và ngược lại. Vậy lối đá tiki taka là gì mà tạo nên được đế chế Barcelona trong lòng fan hâm mộ?

tiki taka
Lối đá Tiki taka là gì?

Tiki Taka là gì?

Tiki taka hay Tiqui-taca: được hiểu đơn giản Tiqui tức là chuyền, Taca tức là chạy.

Nhà báo Andres Montes là người đầu tiên đưa ra thuật ngữ “Tiqui-taca”. Ông là một nhà báo thể thao, bình luận viên nổi tiếng nhất tại Tây Ban Nha. Montes liên tưởng những pha bật bóng qua lại nhịp nhàng liên tục của các cầu thủ dựa vào tiếng kim đồng hồ tích tắc.

Đây là lối chơi đặc trưng bởi những đường chuyền bóng ngắn và di chuyển linh hoạt, liên tục – di chuyển kể cả khi không có bóng lẫn có bóng. Vì vậy, sư di chuyển này ngốn thể lực rất nhiều. Do đó, đòi hỏi câu thủ phải có nền tảng thể lực cực tốt để có thể vừa chạy vừa chuyền bóng.

Mục đích chiến thuật này là không cho phép đối phương chạm được bóng nhằm kiểm soát thế trận.

Tiki Taka và Đế chế Barcelona

Tikitaka và Barcelona làm nên đế chế trong thế kỉ 21 – thế kỉ của thế giới bóng đá cạnh tranh khốc liệt và sặc mùi kim tiền. Một đội bóng vừa tạo ấn tượng trong lối chơi đậm bản sắc không lẫn với đội bóng khác vừa thành công về danh hiệu.

Nói về sự thành công của một đội bóng, bao giờ người ta cũng đặt câu hỏi tại sao. Có rất nhiều yếu tố được lý giải giúp Barca gặt hái được thành công rực rỡ như ngày hôm nay.

Chiến thuật lối đá Tiki Taka

Trường phái này được thành lập dựa trên sự đoàn kết của đội bóng và sự hiểu biết toàn diện về hình học không gian trên sân bóng. Chiến thuật này ưu tiên kiểm soát bóng trên sân theo quy luật 6 giây và đội hình dàn trận trong tiki-taka.

Chiến thuật thời gian – Quy luật kiểm soát bóng 6 giây

Cha đẻ bóng đá tổng lực – tiền thân của Tiki taka – Rinus Michel từng nói: “Tấn công chính là phương pháp phòng ngự tốt nhất“.

  • Điều tối thượng của Tiki-taka là các cầu thủ phải có tâm thế vừa kiểm soát bóng và tấn công lên đến 90% và chỉ có 10% là phòng ngự. Có thể thấy rõ ở đội bóng đại diện Tây Ban Nha, dù ở đỉnh cao hay đến bây giờ, họ luôn kiểm soát bóng trong trận đấu trên 75%.
  • Điều kiện tiên quyết của lối đá này là quy luật 6 giây. Nếu để mất bóng, trong vòng 6s, cầu thủ phải đoạt bóng ngay lập tức để kiểm soát thế trận. Trường hợp không thành công, huấn luyện viên ra hiệu tái lập đội hình bắt người 1 – 1 với tốc độ Pressing tầm cao để cướp bóng.

XEM THÊM: Pressing là gì? Ưu, nhược điểm và chiến thuật Pressing


Tuy nhiên, điểm yếu của lối đá này là khả năng bị động chống phản công không được cao. Vì vậy, để khắc phục nhược điểm này, HLV Luis Enrique của Barcelona mùa 2014-2017 đã nghĩ ra phương pháp “Kiểm soát phản công”. Điều này đã giúp Barcelona giành chiến thắng 3 mùa UEFA Champions League. Barca lúc đó không cần kiểm soát bóng quá nhiều, chỉ kiểm soát khi có thể và đánh trực diện là chủ yếu.

tiki taka
Chiến thuật lối đá Tiki taka là gì?

Chiến thuật con người – Cự ly đội hình trong Tiki-taka

Gã khổng lồ xứ Catalan được coi là hiện thân xuất sắc nhất của chiến thuật lối đá tiki taka. Sơ đồ chiến thuật lý tưởng cho Tiki taka từ đời người sáng lập là 4-3-3, tùy trường hợp biến thể là 3-4-3 hay 4-1-2-3. Như đã đề cập ở trên, chiến thuật đòi hỏi tấn công nhóm cực sắc cực nhanh nhưng phải phòng ngự hay.

Điều đặc biệt trong đội bóng áp dụng chiến thuật Tiki-taka, đặc trưng bởi Barca yêu cầu phải có một cá nhân xuất chúng, hoặc sự kết hợp hoàn hảo chân sút thượng hạng và huấn luyện viên có bộ óc thiên tài. Với Barcelona thì đó là chân sút người Argentina – Lionel Messi và Pep Guardiola hay Luis Enrique năm nào.

Đội hình tiki taka của Barca:

  • Khoảng cách đội hình giữa các tuyến phải đều nhau, giúp cho việc chuyền bóng trong cự ly ngắn luôn chính xác và không mất nhiều thời gian.
  • Về cơ bản, đội hình trong Tikitaka là 4-3-3. Trong trạng thái siêu tấn công là 3-4-3. Những biến thể khác là 3-4-1-2 hoặc 4-3-1-2.
  • Con người trong Tikitaka là yếu tố tiên quyết. Đội hình không cần quá to cao, bù lại phải là những “nghệ sĩ đích thực” – lối đá với nhãn quan chiến thuật toàn đội kết hợp với kĩ thuật cá nhân và lối đá kiểm soát bóng – chuyền bóng siêu tốt. Đây là lý do tạo nên “Đế chế Barcelona” thành công lục địa già suốt 10 năm qua từ 2008 – 2017.
  • Đội hình tikitaka của Barca tiêu biểu gồm: Lionel Messi, Xavi, Andrés Iniesta, Sergio Busquets, Gerard Piqué, David Villa, Pedro Rodríguez Ledesma, Adriano Correia, Daniel Alves, Javier Mascherano và thủ môn José Manuel Pinto.
  • Với những con người này, Pep Guardiola đã biến đại diện Tây Ban Nha thành đội quân bất khả chiến bại. Họ đem lại những điều hoa mỹ trong thế giới bóng đá, những mĩ cảm say đắm trong lòng fan hâm mộ. Một triều đại hoàng kim ở bầu trời Âu được tạo nên.

Thành công đáng chú ý của Barca với Tikitaka

Đằng sau họ là bộ óc tài ba của nhiều HLV biết tận dụng tối đa tài năng của các cầu thủ, sắp xếp họ vào những vị trí thích hợp để tỏa sáng.

  • Thành công cao của tiki-taka được thực hiện bởi Johan Cruyff trong thời gian làm quản lý Gã khổng lồ xứ Catalan từ năm 1988 – 1996.
  • Trường phái tiki taka sau này tiếp tục được HLV Pep Guardiola phát triển tạo nên thời thời đại hoàng kim ở Barcelona những năm 2008-2012.

Sự liên kết đội hình và nhuần nhuyễn chiến thuật của những cá nhân xuất sắc đã tạo nên thương hiệu bóng đá đẳng cấp của đội bóng của gã khổng lồ xứ Catalan và Tây Ban Nha.

  • Lợi thế đại diện Tây Ban Nha là họ có lò đào tạo các cầu thủ trẻ bài bản chuyên nghiệp. Các cầu thủ bắt buộc học và vận dụng lối chơi tiki taka từ rất sớm.
  • Vì chiến thuật tấn công nhóm nên các chân sút phải học cách chiếm lĩnh không gian bao gồm di chuyển nhuần nhuyễn và phối hợp thành cặp, thành bộ ba hoặc bốn người với nhau.
  • Trong trạng thái tấn công, các nhóm phối hợp với nhau như đội hình tam giác hay mũi đinh ba, với 2 người án ngữ phía dưới và 1 người ở hàng trên bên phần sân đối phương.
  • Bên phần sân nhà nhằm đảm bảo phòng ngự chủ động, đội hình thay đổi đảo ngược lại với 1 người lùi xuống phía dưới và 2 người ở hàng trên.
  • Tại tư thế bị kèm, một cầu thủ phải di chuyển để thu hút đối phương tạo khoảng trống cho đồng đội còn lại thoát ra.

Tất cả phối hợp với nhau chơi một thứ bóng đá hiện đại, đẹp như tranh vẽ trên sân cỏ.

tiki taka
La Masia là lò luyện tiki-taka của Gã khổng lồ xứ Catalan

Thành tích đáng chú ý khi áp dụng lối chơi tiki-taka

  • Tiki-taka đã được sử dụng thành công bởi đội tuyển quốc gia Tây Ban Nha trong Euro 2008 , World Cup 2010 và Euro 2012 – và bởi Barcelona – với sáu danh hiệu trong năm 2009 (bao gồm Continental Treble (cú ăn ba – đội bóng giành ba danh hiệu trong một mùa giải), tiếp theo là Siêu cúp UEFA , Siêu cúp Tây Ban Nha , và FIFA Club World Cup ).
  • Đội hình Tikitaka giúp Barca giành chiến thắng ba mùa: 2008-09 UEFA Champions League , 2010-11 UEFA Champions League và 2014-15 UEFA Champions League 2014 .

Kết luận

Triết lý của Barca-Pep là tiki-taka. Cái nôi đào tạo Lamasia của Barcelona là minh chứng cho các sản phẩm hoàn hảo như Messi, Xavi, Iniesta… Mong rằng những thông tin mà báo bóng đá cập nhật về Tiki Taka và Barcelona sẽ mãn nhãn cho các bạn có tình yêu bóng đá mãnh liệt muốn tìm hiểu các thuật ngữ đặc biệt trong thể thao nhé. Hãy truy cập Thienhabet.asia thường xuyên để theo dõi những bản tin mới nhất nhé.

Chúc các bạn giải trí vui vẻ!

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *

Add Zalo để em hỗ trợ anh nhé!